Is een PMO verplicht? De Arbowet verplicht werkgevers niet specifiek om een PMO aan te bieden. Wel moet je werknemers periodiek onderzoek aanbieden naar gezondheidsrisico’s die samenhangen met hun werk. Deze verplichting staat in artikel 18 van de Arbowet en heet het Periodiek ArbeidsGezondheids-kundig Onderzoek (PAGO).
Een PMO kan worden ingezet om aan deze verplichting te voldoen, als het onderzoek voldoende aansluit op de arbeidsrisico’s binnen jouw organisatie. Dat onderscheid zorgt in de praktijk voor verwarring. Want wanneer voldoe je dan wél aan je verplichting? En betekent het aanbieden van een gezondheidsvragenlijst dat je het goed hebt geregeld?
Als adviseur arbeid & organisatie bij ADXpert help ik werkgevers met dit soort vragen. Ik adviseer organisaties over PMO, duurzame inzetbaarheid en vitaliteit en zie daarbij dat werkgevers soms wel iets aan preventie doen, maar niet altijd scherp hebben of het onderzoek aansluit op de risico’s binnen hun organisatie.
Na het lezen van dit artikel weet je:
- wat je als werkgever verplicht moet aanbieden;
- wanneer je met een PMO aan die verplichting kunt voldoen;
- wat je als HR-professional kunt doen als het nog niet goed is geregeld.
PAGO of PMO? Verschil in het kort Een PMO kan worden gebruikt om invulling te geven aan het verplichte arbeidsgezondheidskundig onderzoek, mits het aansluit op de arbeidsrisico’s binnen de organisatie.
Wil je eerst weten wat een PMO precies is? Lees wat PMO betekent en wat het doel ervan is.
Wanneer kun je met een PMO aan de PAGO-verplichting voldoen?
Hier ontstaat in de praktijk nog weleens verwarring. Een PMO aanbieden betekent namelijk niet automatisch dat je daarmee aan de wettelijke verplichting voldoet. Daarvoor moet het onderzoek passen bij de arbeidsrisico’s binnen jouw organisatie. Een algemene gezondheidscheck of standaardvragenlijst is dus niet altijd voldoende.
Wil je eerst helder hebben hoe deze onderzoeken van elkaar verschillen? Bekijk dan het verschil tussen PMO, PAGO en MTO.
Daarvoor vormt de RI&E een belangrijk vertrekpunt. De risico’s die daaruit naar voren komen, helpen bepalen welk arbeidsgezondheidskundig onderzoek nodig is.
Voorbeeld uit de praktijk
Stel dat je medewerkers een vragenlijst laat invullen over werkdruk en stress. Daarmee kun je inzicht krijgen in psychosociale arbeidsbelasting (PSA). Maar werken medewerkers ook met gevaarlijke stoffen? Dan heb je dat arbeidsrisico met diezelfde vragenlijst niet automatisch onderzocht. Daar kan ander of aanvullend arbeidsgezondheidskundig onderzoek voor nodig zijn.
Het is daarom verstandig om niet meteen een standaard PMO in te kopen. Kijk eerst welke arbeidsrisico’s uit de RI&E naar voren komen en bespreek met de bedrijfsarts welk onderzoek daarbij past.
De NVAB beschrijft in de actuele Leidraad PAGO en PMO hoe bedrijfsartsen en werkgevers PAGO en PMO in de praktijk kunnen vormgeven.
Wil je vooral weten wat er tijdens een PMO kan worden onderzocht en hoe zo’n onderzoek verloopt? Daar gaan we uitgebreider op in in [interne link: artikel PMO onderzoek VOLGT].
Voor HR is de belangrijkste vraag dus niet: hebben we een PMO? Maar vooral: bieden we het arbeidsgezondheidskundig onderzoek aan dat past bij de risico’s van onze medewerkers?
Is deelname aan een PMO verplicht voor werknemers?
Nee. De werkgever moet het arbeidsgezondheidskundig onderzoek aanbieden, maar deelname aan het onderzoek is vrijwillig.
Als HR kun je medewerkers wel goed uitleggen waarom je het onderzoek aanbiedt en waarom deelname waardevol kan zijn. Uiteindelijk beslist de werknemer zelf of hij meedoet. Individuele medische resultaten worden niet met de werkgever gedeeld.
Daar zit voor mij ook de echte waarde van goed preventief onderzoek: je doet het niet alleen omdat de wet iets van je vraagt. Je wilt weten waar risico’s ontstaan, zodat je er iets aan kunt doen voordat klachten of uitval ontstaan.
Geen PMO of PAGO aangeboden: wat moet je als werkgever doen?
Misschien ontdek je als HR-professional dat er al langere tijd geen PAGO of passend preventief onderzoek is aangeboden. Dan hoef je niet zelf uit te zoeken welke vragenlijst of welk onderzoek je moet inkopen.
Ga met de RI&E naar de bedrijfsarts en bespreek samen welke arbeidsrisico’s er spelen. Kijk ook welke risico’s al voldoende worden onderzocht en waar nog aanvullend onderzoek nodig is. Zo kom je tot een vorm van PAGO of PMO die past bij jouw organisatie.
“Ook vanwege de kosten is het niet verstandig om zomaar een uitgebreid pakket in te kopen. Bepaal eerst welk onderzoek daadwerkelijk nodig is.”
Een uitgebreider PAGO kan in de praktijk rond de €200 per medewerker kosten. Bij honderden medewerkers gaat het dan om een aanzienlijk bedrag. Dat kan voor werkgevers een flinke drempel zijn. Het is dus ook vanuit de kosten verstandig om eerst goed te kijken welk onderzoek je daadwerkelijk nodig hebt.
Begin bij de arbeidsrisico’s, niet bij het PMO
Uiteindelijk draait het niet om het afvinken van een standaard PMO. Als werkgever moet je periodiek arbeidsgezondheidskundig onderzoek aanbieden dat aansluit bij de risico’s van het werk. De werknemer bepaalt vervolgens zelf of hij deelneemt.
Vanuit mijn ervaring met werkgevers raad ik HR-professionals aan om bij twijfel niet te beginnen met het zoeken naar een PMO-aanbieder of een standaardvragenlijst. Begin bij de risico’s in je organisatie en bespreek die met de bedrijfsarts, de hogere veiligheidskundige of de arbeid- & organisatiedeskundige.
Zo kun je veel gerichter bepalen welk onderzoek nodig is en voorkom je dat je onnodig tijd en geld besteedt aan onderzoek dat niet bij je organisatie past.
Twijfel je of het preventief arbeidsgezondheidskundig onderzoek binnen jouw organisatie goed is geregeld? Neem contact op met ADXpert. Zo krijg je duidelijkheid over welk onderzoek je als werkgever moet aanbieden en voorkom je dat je tijd en geld besteedt aan onderzoek dat niet nodig is of niet aansluit bij de arbeidsrisico’s in je organisatie
Laatst gewijzigd: 29-09-2026