Duurzame inzetbaarheid begint vóór verzuim: de ervaring van Natuurstad Rotterdam

Veel organisaties investeren pas in een arbodienst wanneer een medewerker uitvalt. Logisch, want op dat moment moet er veel gebeuren. Toch ligt daar volgens Stichting Natuurstad Rotterdam juist niet de grootste winst.

Die overtuiging ontstond niet van de ene op de andere dag. Het was het resultaat van een periode waarin de organisatie kritisch naar zichzelf keek én besloot het anders te gaan doen.

Bij ADXpert begeleiden we organisaties dagelijks bij het terugdringen van verzuim én het versterken van duurzame inzetbaarheid. Daarbij ligt de nadruk op preventie, zodat problemen eerder worden herkend en medewerkers gezond aan het werk blijven.

In dit artikel lees je hoe Natuurstad die stap heeft gezet. Je ontdekt:

• Waarom de organisatie koos voor een andere manier van samenwerken;
• Welke rol preventie daarin speelde;
• Welke lessen andere organisaties kunnen meenemen om verzuim structureel terug te dringen.

Na het lezen van dit artikel weet je hoe een arbodienst kan bijdragen aan duurzame inzetbaarheid en welke stappen je als organisatie kunt zetten om verzuim structureel terug te dringen.

Van hoog verzuim naar een stabiele basis

Stichting Natuurstad Rotterdam beheert 22 locaties verspreid door de stad, waaronder 8 stadsboerderijen en 14 tuinen. Met ongeveer 115 medewerkers werkt de organisatie dagelijks aan natuurbeleving, educatie en recreatie voor Rotterdammers van alle leeftijden.

De medewerkers delen een duidelijke overeenkomst. "Het zijn allemaal mensen die met volle passie werken,” vertelt Jasper Boele, directeur-bestuurder van Stichting Natuurstad Rotterdam. “Het zijn ook doeners. Lekker buiten actief zijn of via educatie iets overbrengen aan anderen."

Toen Jasper Boele ruim twee jaar geleden begon als directeur-bestuurder, trof hij een organisatie aan die een onrustige periode achter de rug had. Na de verzelfstandiging waren er meerdere wisselingen geweest binnen de directie en het management. Die instabiliteit werkte door in de organisatie en was ook terug te zien in het verzuim.

Het ziekteverzuim lag rond de 9 procent, met uitschieters naar 12 procent. Voor Boele was duidelijk dat de oplossing verder ging dan goede verzuimbegeleiding “met een goed arbobeleid, zodat we goed voor onze medewerkers kunnen zorgen."

Vanuit die overtuiging ging Natuurstad aan de slag. Daarbij verschoof de aandacht steeds meer van reageren op verzuim naar het voorkomen ervan.

Hoe die omslag in de praktijk verliep, vertelt Jasper Boele in onderstaande video.

Video: Jasper Boele over duurzame inzetbaarheid bij Stichting Natuurstad Rotterdam

Waarom investeerde Natuurstad in preventie en duurzame inzetbaarheid? 

 Volgens Boele wordt bij veel organisaties pas actie ondernomen wanneer iemand zich ziek meldt. Daarmee loop je eigenlijk altijd achter de feiten aan.

 De organisatie wilde daarom een andere koers varen. Niet alleen aandacht voor verzuimbegeleiding, maar investeren in verzuimpreventie en duurzame inzetbaarheid.

Dat betekende onder meer:

• leidinggevenden eerder leren signaleren;
• vaker het gesprek aangaan;
• fysieke belasting verminderen;
• investeren in een veilige werkomgeving;
• aandacht besteden aan werkdruk en vitaliteit.

 Werkdruk is een belangrijke oorzaak van verzuim. Bij Arboportaal lees je welke maatregelen organisaties kunnen nemen om werkdruk en burn-outklachten te voorkomen.

 Volgens Boele zijn het juist al die kleine verbeteringen samen die uiteindelijk het verschil maken.

Juist leidinggevenden spelen een belangrijke rol bij het voorkomen van verzuim. In ons artikel Verzuimpreventie: waarom leidinggevenden het verschil maken lees je hoe je signalen van uitval eerder kunt herkennen.

Hoe hielp ADXpert bij het verzuim terug te dringen?

Trainingen hielpen leidinggevenden signalen van dreigend ziekteverzuim eerder te herkennen. Daardoor konden zij sneller het gesprek aangaan en verzuimpreventie in de praktijk brengen.

Die andere manier van kijken zorgde er ook voor dat gesprekken eerder werden ingepland. Waar eerst na vier ziekmeldingen een gesprek plaatsvond, gebeurt dat nu al na drie meldingen.

Daarnaast werd samengewerkt aan een Risico-inventarisatie & -evaluatie (RI&E), waaruit een actieplan met 35 verbeterpunten voortkwam. Ook werd een Periodiek Arbeidsgezondheidskundig Onderzoek (PAGO) uitgevoerd met behulp van Arbometer.

De resultaten daarvan werden gebruikt om verder te werken aan onderwerpen als communicatie, fysieke belasting, werkdruk en gezondheid.

Wat een PAGO inhoudt en hoe het helpt om gezondheidsrisico's vroeg te signaleren, lees je in deze uitleg van Arboportaal.

Tijdens de jaarlijkse studiedag van Natuurstad verzorgde ADXpert bovendien workshops over gezonde voeding, fysieke belasting en de uitkomsten van het PAGO-onderzoek.

Op die manier werd duurzame inzetbaarheid geen los project, maar onderdeel van de dagelijkse praktijk.

Waarom maken een vaste casemanager en bedrijfsarts het verschil?

Maar misschien wel de belangrijkste verandering was de manier van samenwerken. Voor Boele zit de kracht juist in de korte lijnen, een vaste casemanager en bedrijfsarts. Daardoor kennen beide partijen elkaar en hoeft niet telkens opnieuw uitgelegd te worden hoe de organisatie werkt.

Boele: "Onze casemanager is altijd bereikbaar en beschikbaar. Het is heel fijn dat we niet continu wisselingen hebben." Daardoor durven leidinggevenden ook eerder contact op te nemen wanneer ze ergens over twijfelen. Volgens de directeur-bestuurder voelt de samenwerking daardoor anders dan hij eerder heeft meegemaakt.

“Ik voel echt dat we het samen doen. Zij voelen zich verantwoordelijk om samen met ons te werken aan gezonde arbeidsomstandigheden en een gezond verzuimpercentage. Het is niet zomaar een trucje dat ze doen."

Juist dat gezamenlijke gevoel gaf de organisatie het vertrouwen om steeds verder te bouwen aan preventie en duurzame inzetbaarheid.

Wat leverde de samenwerking met ADXpert concreet op?

Die investering heeft inmiddels zichtbaar resultaat opgeleverd. Het verzuim daalde van 9 procent naar ongeveer 6,5 procent. In sommige maanden kwam de organisatie zelfs uit rond de 5 procent.

Maar voor Boele zit de grootste winst ergens anders, namelijk dat leidinggevenden signalen eerder herkennen. Medewerkers ervaren meer aandacht. Er wordt realistischer gekeken naar re-integratie, waardoor mensen minder snel opnieuw uitvallen. En preventie is inmiddels een vast onderdeel geworden van de manier waarop de organisatie naar goed werkgeverschap kijkt.

Toch ziet hij dit niet als een eindpunt. "Investeren in arbo en verzuim houdt nooit op. Het fundament staat, maar je moet blijven bouwen."

Zijn advies aan andere organisaties is daarom eenvoudig. "Investeer in een goed verzuimmanagement. Investeer in een relatie met je arbodienst. Samen bouwen aan een arbofundament loont."

Duurzame inzetbaarheid begint vóór verzuim

De ervaring van Stichting Natuurstad Rotterdam laat zien dat verzuim terugdringen niet begint wanneer een medewerker zich ziek meldt, maar juist in de periode daarvoor.

Door te investeren in preventie, aandacht voor medewerkers en een gezonde werkomgeving heeft de organisatie de afgelopen jaren een stevige basis gelegd voor duurzame inzetbaarheid.

Sta jij als HR-manager, HR-adviseur of leidinggevende voor de uitdaging om verzuim terug te dringen en duurzame inzetbaarheid te versterken? Dan helpt ADXpert je graag om inzicht te krijgen in de kansen binnen jouw organisatie.

Neem vrijblijvend contact op en ontdek welke preventieve stappen het meeste effect opleveren. Zo bouw je stap voor stap aan een stevig arbofundament én een organisatie waarin medewerkers gezond aan het werk blijven.